Change management voorkomt technostress

Zet je werknemer niet buitenspel

Kirsten Quirynen
Kirsten Quirynen
29 Nov 2019 ·6 min
DSC00575

De KU Leuven publiceerde vorige week resultaten van haar onderzoek naar technostress op de werkvloer. (Oudere) werknemers zouden zich ernstig zorgen maken over de rasse intrede van opkomende technologieën. De afwezigheid van een gemeenschappelijk draagvlak doet hen tasten in het duister. Nieuwe technologieën mogen voor veel ondernemers dan wel een schot voor open doel zijn, het is nog altijd aan de spelers om de bal over de doellijn te trappen.

De transformatie van ‘digital industry’ naar ’smart industry’ is alweer een versnelling hoger geschakeld. Deze omwenteling staat voor doorgedreven automatisering en omniconnectiviteit van machines. Een ’slimme’ fabriek of onderneming verbindt al haar systemen en laat geautomatiseerde communicatie toe. In praktijk gaat het om een brede cluster van emerging technologies zoals Virtual en Augmented Reality (VR/AR), kunstmatige intelligentie (AI) en Internet of Things (IoT).

Neem bijvoorbeeld dit DHL-distributiecentrum in Kampen, Nederland. Geautomatiseerde robots werken er zij aan zij met DHL-werknemers. De robots laten een snellere, efficiëntere en veiligere bedeling van pakjes en vrachten toe. Dankzij hun voortdurend extraheren, analyseren en visualiseren van data opereren ze in perfecte harmonie met hun menselijke collega’s.

Deze vorm van automatisering is een droomscenario voor veel ondernemers. Toch verloopt de transformatie naar smart industry nooit zo gesmeerd, zelfs niet bij DHL. Technologie en mens zijn nu eenmaal niet wederzijds exclusief. Robots mogen dan wel delen van de productontwikkeling en het productieproces overnemen, van werknemers wordt verwacht dat ze fluks en gepast bijtreden wanneer het misloopt. Zeker tijdens de introductiefase durven foutmeldingen zich al snel ophopen, wat leidt tot agitatie en stress bij de werknemer.

Vechten tegen de bierkaai

Het is deze technostress die een grote uitdaging vormt met de opkomst van nieuwe technologieën, argumenteren de onderzoekers van de KUL. Vooral voor oudere werknemers is het soms vechten tegen de bierkaai. De resultaten van het onderzoek in een notendop:

  • werknemers ervaren meer autonomie dankzij automatisering, maar het nieuwe werk is meer belastend omwille van de complexiteit
  • meer dan de helft van de werknemers zegt nooit betrokken te zijn geweest bij onderzoek naar nieuwe technologieën (pas bij introductie in de praktijk)
  • werknemers die bijscholing krijgen voelen zich beter, minder onzeker en krijgen meer autonomie
  • werknemers die wel betrokken werden bij de invoering van een nieuwe technologie krijgen meer autonomie, zijn minder onzeker en genieten een betere werkbeleving

Wat meteen opvalt is dat betrokken werknemers zich beduidend beter voelen bij het omgaan met nieuwe technologieën. Dit kan bijvoorbeeld via opleidingen en bijscholing. Nog beter is ze rechtstreeks betrekken bij het onderzoek naar nieuwe technologieën.

"Onderzoek naar nieuwe technologieën focust zelden of nooit op het perspectief van de werknemer. Nochtans zijn zij het die met deze technologieën aan de slag moeten. Het valt op dat de werknemers niet per se negatief zijn over technologische innovaties, maar dat ze zich wel zorgen maken.” (Lise Meylemans, KUL).

Werkgevers die hun werknemers buitenspel zetten krijgen dus vroeg of laat de rekening gepresenteerd.

De noodzaak van effectief change management

We concluderen dat (oudere) werknemers zeker niet tegen technologische innovaties gekant zijn. Zolang ze op inclusieve wijze worden ingevoerd. Om robotisering en automatisering te doen slagen is effectief change management noodzakelijk. Het tijdig betrekken van werknemers bij de invoering van een nieuwe technologie verhoogt hun motivatie en aanpassingsvermogen. Ondernemingen doen er goed aan hun medewerkers vroegtijdig voor te bereiden op nieuwe ontwikkelingen. Hoe sluiten hun competenties hier bijvoorbeeld op aan? Het belang van duurzame inzetbaarheid met oog op lange termijn is zowel voor werknemer als werkgever bijzonder groot.

Een gezamenlijk verhaal creëren doe je dus ook niet met een top-down houding. Stimuleer werknemers om te experimenteren met nieuwe technologieën. Laat ze voorstellen doen op basis van hun praktijkervaring. Deel marktinzichten en informeer ze over de meerwaarde van nieuwe technologieën. Hun verworven kennis leidt rechtstreeks tot een hogere betrokkenheid en motivatie. Op die manier ziet de werknemer technologie ook als een daadwerkelijke meerwaarde in plaats van een extra belasting in zijn dagelijks werk.

Photo 1495510096779 5fbe73258c83

Elimineer eenrichtingsverkeer

Effectief change management gaat bovendien gepaard met transparante communicatie. Een vaak voorkomend probleem is dat enkel bij aanvang over het verandertraject wordt gecommuniceerd. Je medewerkers ervaren dit als een mededeling, niet als een raadpleging, waardoor de weerstand opnieuw vergroot. Communiceer op regelmatige basis, vertel waar het nieuwe traject voor staat en geef zicht op het verdere verloop en de planning.

Degelijke opleidingen stoppen niet bij het onderrichten van praktische uitvoeringskennis. De rol van een onderneming is om haar werknemers vaardig te maken in het begrijpen van een technologie. Leer ze welke rol de technologie speelt binnen en buiten het bedrijf. Geef ze inzicht in wat de technologie op lange termijn kan betekenen. Toon welke impact de technologie zal hebben op de eindgebruiker. Maak de kennis tastbaar. Je werknemers zijn zo beter voorbereid op toekomstige veranderingen en evoluties binnen een technologie.

Emerging technologies staan gekend voor hun disruptieve impact op businessmodellen. De introductie van deze technologieën in zowat elke beroepssector is onvermijdelijk. Maar de vruchten die kunnen geplukt worden zijn sappig en zoet. Neem dus je voorzorgen. Zie een productieproces niet als een abstract gegeven maar als een wisselwerking tussen mens en machine, waarbij mens nog altijd op de eerste plaats komt. Geef de werknemer een plaats binnen het technologieverhaal en draag bij aan de reductie van technostress.

Kirsten Quirynen
Kirsten Quirynen, Chief Happiness Officer
Chief Happiness Officer en zoveel meer. Kirsten is de lijm die een zootje ongeregeld developersgeweld aan mekaar houdt. Een communicatietalent en een kei in het motiveren van mensen, Kirsten weet altijd op de juiste knoppen te drukken. Na de uren trapt ze graag een balletje in de winkelhaak.
Talk to wisemen

Learn more?

There is no better way than to date.
We learn more about you. You learn more about us.
No strings attached.
Contacteer ons
Of plan meteen een kennismakingsgesprek in
(Geheel vrijblijvend)
Liever gecontaceerd worden?

© 2020 WISEMEN. With ❤ from Limburg.